Przejdź do treści

Projekty

PROJEKTY W REALIZACJI

[stan na 16.01.2023]

Społeczna Odpowiedzialność Nauki - program Ministerstwa Edukacji i Nauki realizowany w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu


Workflow do opracowania publikacji cyfrowych na uczelni

Celem projektu „Workflow do opracowania publikacji cyfrowych na uczelni” jest: stworzenie wirtualnego warsztatu pracy dla badaczy, naukowców oraz pracowników dydaktycznych Uniwersytetu Wrocławskiego, umożliwiającego samodzielne przygotowanie cyfrowych publikacji do prezentacji online oraz prowadzenie zajęć z wykorzystaniem materiałów źródłowych.

W ramach projektu, w wyniku 6 merytorycznych zadań zostaną rozbudowane istniejące narzędzia informatyczne i zintegrowane w ciąg technologiczny umożliwiający automatyzację publikowania prac naukowych oraz zdalną pracę na dokumentach źródłowych.

Projekt przewiduje wytworzenie trzech e-usług, obejmujących:
1. Agregator Dorobku Naukowego (ADN) – nowy system umożliwiający techniczną i merytoryczną inwentaryzację danych dotyczących publikacji cyfrowych oraz analogowych wymagających digitalizacji;

2. Wirtualne Laboratorium Transkrypcji – istniejąca usługa cyfrowa uruchomiona w ramach realizowanego projektu „Leopoldina”, która zostanie rozbudowana o nowe funkcjonalności umożliwiające obsługę i automatyzację transkrypcji, opracowania oraz udostępniania publikacji naukowych, obiektów dziedzictwa kulturowego i materiałów źródłowych (rękopisy, archiwalia itp.)

3. Repozytorium Uniwersytetu Wrocławskiego – rozwój i poszerzenie istniejącej usługi cyfrowej umożliwiającej publikowanie dorobku naukowego pracowników UWr. E-usługa ta w ramach projektu zostanie rozbudowana o nowe funkcjonalności, umożliwiające bardziej efektywne zarządzanie publikacjami naukowymi zgodnie z nowymi zleceniami MNiSW oraz komunikację z zewnętrznymi systemami agregującymi, których celem jest promowanie i upowszechnianie wyników badań naukowych. W ramach projektu Repozytorium UWr zostanie zintegrowane z Laboratorium Transkrypcji w zakresie automatyzacji produkcji publikacji cyfrowych przez pracowników UWr. E-usługi dostępne będą poprzez portal „Leopoldina on-line”. Główny zakres ISP przetwarzanych w wyniku projektu będzie obejmować publikacje naukowe i teksty źródłowe z dziedzin szeroko pojmowanych nauk humanistycznych i historycznych.

Zachęcamy do zapoznania się z towarzyszącymi projektowi wydarzeniami:


EnrichEuropeana+

Ludzie i komputery współpracują ze sobą, aby odblokować skarby przeszłości.

Uniwersytet Wrocławski – Biblioteka Uniwersytecka jest członkiem europejskiego konsorcjum wybranego do finansowania przez Komisję Europejską dla realizacji projektu EnrichEuropeana+. Ta ekscytująca inicjatywa połączy naukę obywatelską i sztuczną inteligencję, aby odblokować ręcznie pisane dokumenty z XIX wieku i udostępnić je badaczom, studentom, historykom-amatorom i użytkownikom publicznym. W tym innowacyjnym projekcie dołączą do nas irlandzkie, holenderskie, niemieckie, austriackie i chorwackie instytucje partnerskie.

Cele projektu:

W archiwach i bibliotekach znajduje się wiele informacji o historii XIX wieku. Większość oryginalnych źródeł jest dostępna tylko w formie rękopiśmiennej i z tego powodu nie ma do nich dostępu na szeroką skalę.

Aby rozwiązać ten problem, w ramach projektu zdigitalizowane zostaną ważne odręcznie pisane dokumenty i wykorzystane połączenie sztucznej inteligencji oraz wkładu członków społeczeństwa działających jako „obywatelscy naukowcy”, aby przepisać te odręczne dokumenty.

Projekt wykorzysta platformę Europeana, która wspiera sektor dziedzictwa kulturowego w jego cyfrowej transformacji, zapewniając jeden wspólny portal dla treści dziedzictwa kulturowego z całej Europy. Obecny projekt EnrichEuropeana+ opiera się na wcześniejszych projektach finansowanych ze środków UE, w ramach których opracowano platformę Europeana, platformę Transcribathon służącą do crowdsourcingu transkrypcji w Europeanie oraz narzędzie do automatycznej transkrypcji Transkribus. Projekt obejmie zastosowanie technologii przetwarzania języka naturalnego i analizy dużych zbiorów danych do analizy transkrypcji i ich translacji, zapewniając wsparcie dla wzbogacania, grupowania i klasyfikacji semantycznych metadanych. To, czego odszyfrowanie wcześniej zajęłoby wiele dni, będzie można odczytać w ciągu kilku minut, oszczędzając naukowcom cenny czas i otwierając naszą historię.

Nasz wkład:

Uniwersytet Wrocławski – Biblioteka Uniwersytecka przekaże listy profesorów Uniwersyteckich ze zbiorów Oddziału Rękopisów, protokoły z posiedzeń senatu Uniwersytetu Wrocławskiego (z Archiwum UWr), relacje z wyprawy na Syberię prof. Stanisława Poniatowskiego (z Biblioteki Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego) oraz materiały pochodzące z Archiwum Państwowego we Wrocławiu (współpraca w ramach Dolnośląskiego GLAM).

W trakcie realizacji projektu Biblioteka Uniwersytecka będzie zachęcać i organizować członków społeczeństwa do przepisywania tego historycznego, odręcznie zapisanego materiału. Ręcznie wykonane transkrypcje stworzą dane szkoleniowe dla modeli danych sztucznej inteligencji.

Federacja Bibliotek Cyfrowych, polski krajowy agregator Europeany zidentyfikuje odpowiednie zbiory cyfrowe dla ich agregacji do Europeany i włączenia do platformy Transcribathon.

Po wykonaniu transkrypcji materiały zostaną na powrót włączone do lokalnych zasobów krajów partnerskich, w naszym przypadku do Biblioteki Cyfrowej UWr oraz zaprezentowane w Europeanie.

Pełny tytuł projektu to: Wzbogacanie Europeany poprzez naukę obywatelską i sztuczną inteligencję – odblokowanie 19. wieku (Enrich Europeana+)

Przyznane dofinansowanie wynosi 921 566 euro

Projekt będzie realizowany od 01.04.2021 r. do 30.09.2022 r.

Strona projektu to: https://pro.europeana.eu/project/enricheuropeana

Partnerzy projektu:

  1. Austriacki Instytut Technologiczny – Austria
  2. Stichting Europeana – Holandia
  3. Fakty i akta Historisches Forschungsinstitut Berlin - Niemcy
  4. Instytut Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk - Polska
  5. Read-Coop SCE – Austria
  6. Provost, Fellows, Foundation Scholars i pozostali członkowie Zarządu Kolegium Świętej i Niepodzielonej Trójcy Królowej Elżbiety koło Dublina - Irlandia
  7. Rada Miasta Dublina – Irlandia
  8. Uniwersytet Wrocławski - Polska
  9. Archiwum Państwowe w Zagrzebiu – Chorwacja


Portal tematyczny - Dziedzictwo kulturowe w badaniach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu

Projekt własny Biblioteki. Portal tematyczny prezentuje wyniki projektów realizowanych w BUWr. Jego głównym elementem jest baza danych integrująca wyniki projektów realizowanych w Oddziale Naukowej Dokumentacji Dziedzictwa Kulturowego BUWr. Dzięki uwspólnieniu indeksów oraz nadaniu plikom graficznym unikatowych identyfikatorów w obrębie wszystkich kolekcji łącznie możliwe stało się przeglądanie wszystkich zasobów za pomocą dynamicznie zmieniającego się interfejsu.
Baza dostępna od 1 lipca 2013 r. pod adresem:
https://dk.bu.uni.wroc.pl
W związku z przygotowywaniem portalu wdrażany jest jednolity system adresowania wszystkich baz w obrębie domeny https://dk.bu.uni.wroc.pl
Więcej (w języku angielskim) o powstawaniu baz dziedzictwa kulturowego:
Żurek Adam, Joanna Pawliniak, Digitalization of Cultural Heritage and Databases for Historical Sciences – Together or Separately?
https://www.inforum.cz/proceedings/2012/19/


Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego

Projekt „Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego” realizowany jest w oparciu o środki własne BUWr. Biblioteka Cyfrowa oferuje dostęp do zabytków piśmiennictwa, zbiorów edukacyjnych i wystaw, prezentujących najbardziej interesujące kolekcje wybrane z bogatych zasobów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu.
Kolekcje Biblioteki Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego obejmują zdigitalizowane zbiory, które ze względu na ich wartość historyczną, treść, format i zakres terytorialny stanowią dziedzictwo kultury europejskiej lub regionalnej. Oryginały poddane procesowi digitalizacji obejmują następujące formaty: książki (w tym stare druki), czasopisma, rękopisy, fotografie, nuty, mapy, karty pocztowe, grafiki. Uwzględniają one także materiały edukacyjne, wystawy i inne. Zakres terytorialny kolekcji Dziedzictwo kulturowe dotyczy obszaru niemal całej Europy, a Regionalia obejmują cały Śląsk i Łużyce, ze szczególnym uwzględnieniem Dolnego Śląska i Wrocławia.
Cyfrowe kolekcje obejmują następując kategorie wiedzy:

- Dziedzictwo kulturowe
- Czasopisma
- Dokumenty Życia Społecznego
- Książki wydane w latach 1800 do 1945
- Rękopisy
- Stare Druki
- Zbiory Graficzne
- Zbiory Kartograficzne
- Zbiory Muzyczne
- Katalogi BUWr
- Materiały edukacyjne
- Regionalia
- Zbiory Bibliologiczne
- e-Wydawnictwo BUWr.


CEE MASTER

Koordynatorem projektu jest Biblioteka Narodowa w Pradze. BU partneruje projektowi od września 2003 r. Celem projektu jest utworzenie, dostępnej przez Internet, bazy katalogowej zawierającej opisy rękopisów z bibliotek krajów Europy Środkowej i Wschodniej, opracowywanych wg standardów MASTER w języku XML (eXtensible Markup Language). Biblioteka zobowiązała się do wprowadzania do bazy co najmniej 5 opisów rękopisów tygodniowo.


RISM

W ramach współpracy z centralą RISM we Frankfurcie nad Menem, rozpoczętej przez BUWr. w 1997 roku, Biblioteka współtworzy wspólną komputerową bazę opisów katalogowych rękopisów muzycznych, pochodzących z bibliotek europejskich. Baza ta dostępna jest online poprzez Internet (w serwisie Sales Nisc) i na dyskach optycznych CD.

PROJEKTY W PRZYGOTOWANIU