Społeczna Odpowiedzialność Nauki - program Ministerstwa Edukacji i Nauki realizowany w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu

W ramach programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki, ogłoszonego przez Ministerstwo Edukacji i Nauki, Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu otrzymała finansowanie na realizację dwóch projektów w module: Społeczna Odpowiedzialność Nauki – wsparcie dla bibliotek naukowych, zatytułowanych:

• Polonika XVI-XVIII-wieczne ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu – opracowanie, digitalizacja i upublicznienie w sieci oraz
• Muzykalia dawnej biblioteki szkolnej Zgromadzenia św. Urszuli we Wrocławiu. Upowszechnienie zasobu.

Oba projekty będą zrealizowane przez pracowników Biblioteki Uniwersyteckiej od 2 listopada 2023 do 31 października 2024 roku.

Pierwszy z projektów zakłada kompleksowe opracowanie, digitalizację i szerokie upublicznienie w sieci wyselekcjonowanych 500 rzadkich druków z zasobu XVI-XVIII wiecznych Poloników ze zbiorów Biblioteki. Pod uwagę brane są Polonica sensu largo, czyli spełniające kryterium nie tylko terytorialne, ale też językowe, etniczne i treściowe, zgodnie z kryteriami przyjętymi w Bibliografii Staropolskiej Estreichera, nie notowane dotąd w katalogu centralnym. W tej chwili dotarcie do informacji o zasobie poloników przechowywanym w Bibliotece jest utrudnione, nie stanowią one bowiem, tak jak w wielu innych książnicach, wyodrębnionej kolekcji, a informacje o nich w literaturze przedmiotu są niepełne i nieaktualne. Stare druki przeznaczone do opracowania w ramach projektu będą selekcjonowane w oparciu o kryteria obejmujące m. in. rzadkość danego dzieła, jego znaczenie dla historii piśmiennictwa polskiego i szerzej – europejskiego – oraz ważne, historyczne proweniencje. Opracowanie tego zasobu zakłada też podanie informacji dotyczącej znaków własnościowych i opraw dla zakwalifikowanych do projektu egzemplarzy. Część (osiemdziesiąt) obiektów zostanie objęta pełną digitalizacją; 420 obiektów wytypowano do digitalizacji częściowej w zakresie tzw. stron kluczowych. To rozwiązanie zapewni wizualny dostęp do najważniejszych cech bibliograficznych dzieła i cech egzemplarza również w przypadku druków, które z powodów technicznych lub konserwatorskich nie nadają się do zeskanowania w całości. 50 wybranych najciekawszych opraw będzie dodatkowo dokumentowane nowatorską metodą obrazowania – RTI, tj. Reflectance Transformation Imaging, umożliwiającą wyeksponowanie trójwymiarowej struktury każdej oprawy.

Dzięki przedsięwziętym działaniom informacja o pięciuset rzadkich drukach (ich opisach, treści i cechach szczególnych) wejdzie w globalny obieg naukowy. Udostępnienie online opisów bibliograficznych i najważniejszych obrazowych informacji o danej edycji będzie nieocenionym narzędziem dla bibliotekarzy, bibliografów i wszelkich badaczy dawnej kultury i literatury, jak i również unikatowym materiałem do badań proweniencyjnych i tegumentologicznych, czyli dla obszarów badawczych, na których w ostatnich latach koncentruje się uwaga naukowców.

Drugi z projektów dotyczy komputerowego opracowania oraz udostępnienia w bazach danych przekazanej w darze do Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu - kolekcji muzycznej oraz literatury muzycznej z dawnej biblioteki szkolnej, działającej przy klasztorze św. Urszuli we Wrocławiu. Historyczny zasób biblioteki obejmuje zasięgiem chronologicznym okres od pierwszej dekady XIX w. do wczesnych lat powojennych. W ramach prac zakłada się umieszczenie w elektronicznych bazach danych opisów 200 druków muzycznych, 200 książek o tematyce związanej z edukacją muzyczną oraz 200 muzycznych dzieł rękopiśmiennych.
Wśród wytypowanych do opracowania w projekcie zbiorów znajdują się unikatowe rękopiśmienne dzieła muzyczne dedykowane przez najważniejszych wrocławskich kompozytorów dla Klasztoru Urszulanek.

Dzięki realizacji projektu - informacja o tej kolekcji wejdzie w globalny obieg naukowy, stanowiąc ważny przyczynek do podejmowania nowych tematów badawczych, a poprzez fakt zagwarantowania otwartego dostępu do opracowanych treści w katalogach komputerowych i bazach danych - stanie się też źródłem wiedzy dla szerokiego gremium hobbystów i członków społeczeństwa zainteresowanych tą tematyką.