Przejdź do treści

Wspólne dziedzictwo europejskie - ochrona i poprawa warunków udostępniania zabytków piśmiennictwa z polsko-niemieckiego pogranicza kulturowego w bibliotekach polskich

W latach 1997-2002 Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu wzięła udział w dużym projekcie polskich i niemieckich bibliotek. Celem przedsięwzięcia była selekcja druków śląskich, pomorskich i pruskich, następnie ich zmikrofilmowanie i opracowanie w formie komputerowych baz danych druków pochodzących z XVI-XVIII w., a wydanych na terenie Śląska, Pomorza i Prus Wschodnich.

Mikrofilmowanie i opracowanie obejmowało:

  1. stare druki z lat 1501-1800,
  2. gazety i czasopisma z XIX i XX wieku,
  3. czasopisma żydowskie i w języku jidysz,
  4. wybrane druki masońskie z Biblioteki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W realizacji projektu uczestniczyły: Biblioteka Narodowa (która później włączyła do projektu także zbiory Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie), Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu, Książnica Pomorska w Szczecinie i Biblioteka Gdańska Polskiej Akademii Nauk. Ze strony niemieckiej partnerem projektu była Bawarska Biblioteka Państwowa w Monachium.

Przedsięwzięcie zostało zainicjowane i częściowo sfinansowane (ok. 250 tys. euro) przez Fundację Roberta Boscha. Główne wsparcie finansowe uzyskano (z pomocą Fundacji Roberta Boscha) od Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej w Warszawie, która ostatecznie przyznała na realizację projektu około 2 miliony euro.

Podczas prac nad projektem zmikrofilmowano 40 106 starych druków oraz 5 486 woluminów gazet i czasopism na niemal 5 100 000 ujęciach mikrofilmowych. Wszystkie wymienione powyżej materiały (i wiele innych) zostały również skatalogowane. Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej ufundowała 20 stanowisk pracy oraz wyposażyła wyposażyła pracownie mikrofilmowe – w Warszawie, Wrocławiu i Szczecinie – w wysokiej jakości kamery. Fundacja zakupiła również 16 komputerów dla bibliotek w Warszawie, Wrocławiu, Szczecinie, Gdańsku i Poznaniu.

Do Bayersiche Staatsbibliothek wpłynęło dotychczas 5000 rolek mikrofilmów wraz z opisami katalogowymi z polskich bibliotek.

Połączenie i ujednolicenie baz katalogowych czterech bibliotek: Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk, Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu i Książnicy Pomorskiej w Szczecinie wykonał zespół Sekcji Katalogowania - z Oddziału Starych Druków BUWr - pod kierunkiem Weroniki Karlak. Połączona baza zawiera około 35 tys. ujednoliconych opisów mikrofilmów w tym 17 070 z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, 14 500 z Biblioteki Narodowej w Warszawie, 2 500 z Książnicy Pomorskiej w Szczecinie oraz 2 500 z Biblioteki Gdańskiej PAN. Baza stanowi centralny elektroniczny katalog, który znajduje się na stronie internetowej BUWr. Opisy zostały przekazane także do Europejskiego Rejestru Mikroform (The European Register of Microform and Digital Masters – EROMM). W ten sposób osiągnięto główny cel, jakim jest „powszechna dostępność zbiorów”, który skupia się przede wszystkim na informacji o lokalizacji druków. Końcowym etapem było wydanie płyty CD-ROM Wspólne dziedzictwo europejskie. Druki XVI-XVIII w. ze zbiorów Biblioteki Narodowej, Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, Książnicy Pomorskiej w Szczecinie i Biblioteki Gdańskiej PAN. Katalog mikrofilmów” - przy aktywnym udziale Weroniki Karlak z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu.

Podczas realizacji projektu zabezpieczono środki na konserwację druków. W latach 1998-2000 Pracownia Konserwacji Zbiorów Specjalnych BUWr odnowiła 159 woluminów starodruków.