Działalność Upowszechniająca Naukę (DUN) - 2017

Przedwojenne czasopisma humanistyczne w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu – rozbudowa komputerowego katalogu zbiorów o opisy bibliograficzne dotyczące czasopism dawnej Biblioteki Miejskiej i tzw. koncentracji niemieckiej

Projekt realizowany od 1 lutego do 30 listopada 2017 - ze wsparciem finansowym MNiSW - Działalność Upowszechniająca Naukę - decyzja nr 651/P-DUN/2017

Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu posiada największe w kraju zbiory poniemieckie (zarówno książek i czasopism), które zostały zabezpieczone i zachowane przed zniszczeniami wojennymi, wywozem i kradzieżą. Monografie zostały już w pełni skatalogowane, lecz periodyki – wciąż nie.

Przedwojenne czasopisma humanistyczne, wymagające katalogowania, wywodzą się z trzech głównych źródeł:

• dawnej Biblioteki Miejskiej,
• dawnej Biblioteki Uniwersyteckiej,
• oraz z innych bibliotek, nie tylko śląskich, których zbiory zabezpieczono na Dolnym Śląsku, po wojnie (tzw. koncentracja niemiecka, zbiory zabezpieczone)

Do 1939 roku Biblioteka Miejska była największą biblioteką miejską w Niemczech. Jej zbiory przetrwały II wojnę światową i dziś wzbogacają zbiory humanistyczne Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Zbiory te reprezentują następujące dziedziny nauki: historię, nauki społeczne, prawo, filozofię, pedagogikę, sztukę - wraz z muzykaliami, historię nauk przyrodniczych, a także dokumentują działalność różnych organizacji i towarzystw naukowych (ich statystki i sprawozdania z badań).

Znaczna część zbiorów dawnej Biblioteki Uniwersyteckiej została zniszczona podczas wojny. Zbiory, które przetrwały dotyczą głównie zagadnień prawnych i religijnych różnych krajów - także pozaeuropejskich.

Zbiory pochodzące z różnych bibliotek, nie tylko śląskich, zabezpieczonych na Dolnym Śląsku to publikacje w wielu językach, głównie z zakresu historii oraz historii literatury i sztuki.

Celem tego projektu było skatalogowanie 90 tytułów przedwojennych czasopism, dla których sporządzone zostały rekordy bibliograficzne, rekordy zasobu, a także około 550 haseł wzorcowych.

Opracowanie bibliograficzne w systemie VIRTUA śląskich muzykaliów nutowych z XIX wieku i pierwszej połowy XX wieku

Projekt realizowany od 1 lutego do 30 listopada 2017 - ze wsparciem finansowym MNiSW - Działalność Upowszechniająca Naukę - decyzja nr 651/P-DUN/2017

Celem zadania było komputerowe opracowanie druków nutowych śląskich oficyn wydawniczych oraz dzieł kompozytorów działających w XIX i na początku XX wieku na terenie Śląska. Są to zbiory pochodzące z dawnej wrocławskiej Biblioteki Miejskiej, jak również ze zbiorów zabezpieczonych po II wojnie światowej. Założeniem projektu było skatalogowanie 300 muzykaliów, wprowadzenie opisów bibliograficznych do Katalogu Zbiorów Polskich Bibliotek Naukowych NUKAT, a także udostępnienie haseł wzorcowych w międzynarodowej bazie VIAF (Virtual International Authority File). Opisy katalogowe będą będą uzupełnieniem katalogu RISM (Répertoire International des Sources Musicales), w którym znajdują się już rekordy wytypowanych do katalogowania autografów i kopii muzycznych rękopisów śląskich kompozytorów. Celem zadania jest udostępnienie informacji o twórczości kompozytorów oraz o wydawnictwach muzycznych działających na Śląsku. Materiały wyselekcjonowane do katalogowania są często dziełami unikatowymi – autorstwa mało znanych, lokalnych kompozytorów. Oczekiwanymi użytkownikami powyższych zbiorów są muzykolodzy, bibliotekarze, germaniści, historycy i inne osoby zainteresowane śląską kulturą muzyczną. Udostępnianie opisów bibliograficznych jest niezbędne ze względu na stale rosnące zainteresowanie historią, a co za tym idzie - kulturą muzyczną regionu.

Upowszechnienie cennych źródeł do badań poprzez digitalizację unikatowych gazet z Kolekcji Śląsko-Łużyckiej Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu

Projekt realizowany od 1 lutego do 30 listopada 2017 - ze wsparciem finansowym MNiSW - Działalność Upowszechniająca Naukę - decyzja nr 651/P-DUN/2017

Tytuły wybrane do digitalizacji:

• Anzeiger für Zobten am Berge und Umgegend. Organ für öffentliches Leben, lokale und provinzielle Angelegenheiten
• Brockauer Zeitung. Organ für die amtliche Publikationen der Gemeinde und des Amtbezirks Brockau, sowie für die Gemeineden Gross Tschansch und Klein Tschansch
• Hundsfelder Stadtblatt. Mit den Obrigkeitlichen Bekanntmachungen

Biorąc pod uwagę to, że znaczna część zbiorów śląskiej i łużyckiej prasy z przełomu XIX i XX wieku została na kwaśnym papierze, udostępnianie czasopism w oryginale stało się kłopotliwe. Tego typu papier z biegiem lat pęka i kruszy się podczas użytkowania, co prowadzi do powstawania nowych uszkodzeń, dlatego z każdym rokiem rośnie liczba oryginalnych woluminów wyłączonych z udostępniania. Biblioteka systematycznie mikrofilmuje i skanuje zbiory, dzięki czemu znacząco zwiększa bezpieczeństwo historycznych zbiorów umożliwiając dostęp do treści obiektów bez konieczności udostępniania oryginałów. Ze względu na stan zachowania gazet i czasopism te działania są traktowane priorytetowo. Całość zadania wpisuje się w ogólnoświatowe wysiłki na rzecz stworzenia uniwersalnej przestrzeni badawczej przez zapewnienie szybkiego dostępu do źródeł nie tylko badaczom, lecz także szerszym kręgom odbiorców.