Działalność Upowszechniająca Naukę (DUN) - 2016

Transkrypcja, udźwiękowienie i udostępnienie dawnych utworów muzycznych ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu

Projekt realizowany od czerwca do listopada 2016 – ze wsparciem finansowym MNiSW - Działalność Upowszechniająca Naukę - decyzja nr 546/P-DUN/2016

Głównym celem zadania było wykonanie transkrypcji nutowych, które realizowali pracownicy Biblioteki Uniwersyteckiej oraz partnerzy projektu – Wrocławscy Kameraliści. Transkrypcje objęły 230 utworów wydanych w XIX wieku oraz 100 utworów, pochodzących z rękopisów i starych druków muzycznych. Do stworzenia 230 transkrypcji XIX wiecznych utworów wybrano następujące zbiory polskich patriotycznych pieśni ludowych:

• "Śpiewnik narodowy Związku Kół Śpiewackich na Westfalię, Nadrenję i s. prow. wydany na cześć zmartwychwstałej i niepodległej Polski...",
• "Wspomnienia roku 1830-1831 (Wiersze, pieśni z muzyką, marsze wojska polskiego, odnoszące się do tej epoki)",
• "Śpiewnik szkolny zawierający w I. części pieśni w kościele katolickim używane, ułożone na 4 mieszane głosy (z organem). W II. części jedno i dwugłosowe piosnki świeckie rozłożone na 4 klasy -w 6cio oddziałowych szkołach ludowych, oraz okolicznościowe kantaty i powinszowania".

Podczas wyboru dzieł, spośród tych wydanych przed XIX wiekiem, głównym kryterium selekcji była ich unikalność lub śląska proweniencja. Pośród utworów muzycznych, które zostały transkrybowane na nuty, znalazły się dzieła takich śląskich artystów jak m.in.: Samuel Besler (1574-1625) i Gregor Lange (1552-1587), a także wyjątkowe dzieła Mikołaja Zieleńskiego (1550-1616). W projekcie wykorzystano także zbiory rękopisów, z których transkrybowano 34 utwory wokalne należące do historycznej kolekcji Jerzego Rudolfa – księcia legnickiego z dynastii Piastów. Zbiór finansowanych transkrypcji jest dostępny pod adresem: https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/collectiondescription/209.

Utwory muzyczne są dostępne w serwisie MuseScore (https://musescore.com/), gdzie można korzystać z nich online i pobierać je w edytowalnych (mscz, MusicXML), prezentacyjnych (PDF) i dźwiękowych (mp3) formatach.

Dostęp do transkrypcji możliwy jest zarówno przez serwis MuseScore i Bibliotekę Cyfrową Uniwersytetu Wrocławskiego (BCUWr), w której powstała osobna kolekcja “Transkrypcje nutowe”. Biblioteka Cyfrowa jest częścią krajowej Federacji Bibliotek Cyfrowych, powiązanej z Europejską Biblioteką Cyfrową - Europeaną, co zapewnia włączenie obiektów cyfrowych prezentowanych w BCUWr do globalnej sieci naukowej i umożliwia ich prezentację w udźwiękowionej wersji elektronicznej. Stworzenie takiego narzędzia znacznie poszerza możliwość udostępniania źródeł muzycznych, pozwalając na ich odsłuchanie - i dalsze wykorzystanie przez muzyków (zarówno profesjonalistów i amatorów).